42 ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਹੋਂਦ ਚਿੱਲੜ ਦੀ ਧਰਤੀ ’ਤੇ ਮੁੜ ਗੂੰਜੇਗੀ ਗੁਰਬਾਣੀ, ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ ਇਨਸਾਫ਼ ਲਈ ਉੱਠੇਗੀ ਅਰਦਾਸ

Hondh-Chillar Martyrs: ਹੋਂਦ ਚਿੱਲੜ— ਉਹ ਧਰਤੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਨਵੰਬਰ 1984 ਦੇ ਕਤਲੇਆਮ ਦਾ ਉਹ ਦਰਦ ਆਪਣੇ ਸੀਨੇ ਵਿੱਚ ਸੰਭਾਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸ਼ਾਇਦ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਬਿਆਨ ਕਰਨਾ ਵੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ। 2 ਨਵੰਬਰ 1984 ਨੂੰ ਵਾਪਰੀ ਹਿੰਸਾ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਕਈ ਜਾਨਾਂ ਚਲੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਪੀੜਤ ਪਰਿਵਾਰ ਅੱਜ ਵੀ ਉਸ ਦਰਦ, ਵਿਛੋੜੇ ਅਤੇ ਇਨਸਾਫ਼ ਦੀ ਉਡੀਕ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਲੈ ਕੇ ਜੀ ਰਹੇ ਹਨ।

ਹੋਂਦ ਚਿੱਲੜ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਵੇਰਵਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, 32 ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਜਿਉਂਦੇ ਸਾੜ ਕੇ ਖੂਹ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਮਾਸੂਮ ਬੱਚਿਆਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਤੱਕ ਨੂੰ ਬੇਰਹਿਮੀ ਨਾਲ ਮੌਤ ਦੇ ਘਾਟ ਉਤਾਰਿਆ ਗਿਆ। ਇੱਕ ਨਿੱਕੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਕੰਧ ਨਾਲ ਪਟਕ-ਪਟਕ ਕੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ ਦੀ ਦਰਦਨਾਕ ਘਟਨਾ ਅਤੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਬੇਰਹਿਮੀ ਅੱਜ ਵੀ ਇਸ ਧਰਤੀ ਦੀ ਖ਼ਾਮੋਸ਼ ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚੋਂ ਇਨਸਾਫ਼ ਦੀ ਪੁਕਾਰ ਵਾਂਗ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

42 ਸਾਲ ਬੀਤ ਗਏ, ਪਰ ਪੀੜਤ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੇ ਸਵਾਲ ਅਜੇ ਵੀ ਜਿਉਂਦੇ ਹਨ—ਇਨਸਾਫ਼ ਕਦੋਂ ਮਿਲੇਗਾ?

4 ਨਵੰਬਰ 2026 ਨੂੰ ਇਸੇ ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਦਰਦ ਨਾਲ ਭਰੀ ਧਰਤੀ ’ਤੇ ਮੁੜ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੀ ਗੂੰਜ ਸੁਣਾਈ ਦੇਵੇਗੀ।

ਸਵੇਰੇ 9:30 ਵਜੇ — ਸ੍ਰੀ ਅਖੰਡ ਪਾਠ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਭੋਗ
ਸਵੇਰੇ 10 ਵਜੇ ਤੋਂ ਦੁਪਹਿਰ 2 ਵਜੇ ਤੱਕ — ਆਨੰਦਮਈ ਕੀਰਤਨ ਸਮਾਗਮ

ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਧਾਰਮਿਕ ਸਮਾਗਮ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬੇਕਸੂਰ ਜਿੰਦਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਨੂੰ ਸਿਜਦਾ ਕਰਨ ਦਾ ਪਲ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 1984 ਦੀ ਹਿੰਸਾ ਨੇ ਸਾਡੇ ਕੋਲੋਂ ਖੋਹ ਲਿਆ।

ਹਰਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਇਨਸਾਫ਼ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਹੇ ਪੀੜਤ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਦਹਾਕਿਆਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਨਸਾਫ਼ ਲਈ ਲੰਬੀ ਉਡੀਕ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਣਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਕਾਂਗਰਸ ਅਤੇ ਭਾਜਪਾ ਦੋਵਾਂ ਬਾਰੇ ਪੀੜਤ ਪੱਖ ਵੱਲੋਂ ਸਵਾਲ ਉਠਾਏ ਜਾਂਦੇ ਰਹੇ ਹਨ—ਇੱਕ ਪਾਸੇ 1984 ਦੀ ਹਿੰਸਾ ਲਈ ਜਵਾਬਦੇਹੀ ਦਾ ਸਵਾਲ ਹੈ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਮੌਜੂਦਾ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਇਨਸਾਫ਼ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਮੰਗ।

4 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਹੋਂਦ ਚਿੱਲੜ ਵਿੱਚ ਗੁਰਬਾਣੀ ਵੀ ਗੂੰਜੇਗੀ ਅਤੇ ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਲਈ ਅਰਦਾਸ ਵੀ ਹੋਵੇਗੀ—ਪਰ ਇਸ ਅਰਦਾਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਵਾਲ ਵੀ ਹੋਵੇਗਾ: ਇਨ੍ਹਾਂ ਬੇਗੁਨਾਹ ਜਿੰਦਾਂ ਨੂੰ ਇਨਸਾਫ਼ ਕਦੋਂ ਮਿਲੇਗਾ?

ਆਓ, ਇਸ ਇਤਿਹਾਸਕ ਅਤੇ ਭਾਵੁਕ ਪਲ ਦੇ ਗਵਾਹ ਬਣੀਏ।
ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਭੇਟ ਕਰੀਏ, ਗੁਰੂ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਅਰਦਾਸ ਕਰੀਏ ਅਤੇ ਇਨਸਾਫ਼ ਦੀ ਮੰਗ ਨੂੰ ਯਾਦ ਰੱਖੀਏ।

ਹੋਂਦ ਚਿੱਲੜ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਅੱਜ ਵੀ ਗਵਾਹ ਹੈ—ਦਰਦ ਪੁਰਾਣਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਨਸਾਫ਼ ਦੀ ਉਡੀਕ ਅਜੇ ਮੁੱਕੀ ਨਹੀਂ।